آيين نامه اجرائي کارشناسان

مصوب 17/1/1379 با اصلاحات بعدي
ماده 187- به منظور اعمال حمايتهاي لازم حقوقي و تسهيل دستيابي مردم به خدمات قضائي و حفظ حقوق عامّه ، به قوّه قضائيه اجازه داده مي شود تا نسبت به تأييد صلاحيت فارغ التحصيلان رشته حقوق جهت صدور مجوز تأسيس مؤسسات مشاوره حقوقي براي آنان اقدام نمايد.
حضور مشاوران مذكور در محاكم دادگستري و ادارات و سازمانهاي دولتي و غير دولتي براي انجام امور وكالت متقاضيان ، مجاز خواهد بود. تأييد صلاحيت كارشناسان رسمي دادگستري نيز به طريق فوق امكان پذير است.
آيين نامه اجرائي اين ماده تعيين تعرفه كارشناسي افراد مذكور به تصويب رئيس قوّه قضائيه خواهد رسيد.

آيين نامه اجرايي ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي ،اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 13/6/1381 رئيس قوه قضائيه

ماده1- واژه ها و عبارات اختصاري به كار رفته در اين آيين نامه به شرح ذيل تعريف مي گردند:
1- هيأت: هيأت اجرائي مشاوران حقوقي، وكلاء و كارشناسان قوه قضا ئيه.
2- مركز: مركز امور مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان قوه قضائيه.
3- ماده187 : ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي ،اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17/1/1379 .

الف – تشكيلات:
ماده2 – به منظور تنظيم و تصويب سياستهاي اجرائي و خط مشي اجراء ماده 187 هيأتي مركب از معاون قضائي رئيس قوه قضائيه( به عنوان رئيس هيأت ) ورئيس مركز مشاوران حقوقي ،وكلاء ،كارشناسان، معاون آموزش،تحقيقات و دبير هيأت مركزي گزينش قوه قضائيه به علاوه سه تن از اساتيد دانشگاه در رشته حقوقي يا قضات عالي رتبه كه داراي پايه قضائي 9 به بالا مي باشند با تعيين رئيس قوه قضائيه تشكيل مي گردد. جلسات هيأت حداقل با حضور پنج عضو رسميت داشته و رأي اكثريت معتبر خواهد بود تصميمات هيأت اداري بوده و با رأي اكثريت كه رئيس هيأت با آن موافق باشد قابل عدول است.
وظائف هيأت مذكور به شرح ذيل مي باشد :
الف - تعيين تعداد مشاور حقوقي يا كارشناس مورد نياز در هر سال .
ب – اعطاي مجوز كار آموزي مشاوره حقوقي ، وكالت، كارشناسي و تعيين حوزه هاي قضائي محل خدمت آنان و اعطاي پروانه هاي مشاوره حقوقي و وكالت پايه 2،1 و پروانه كارشناسي و تأييد صلاحيت پس از بررسي توسط مركز
ج – نظارت و پيگيري بر حسن اجراء مقررات اين آيين نامه .
د – نظارت و پيگيري نسبت به عملكرد مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان موضوع اين آيين نامه .
ه – بررسي گزارشات تخلفات مشاوران حقوقي ،وكلاء و كارشناسان و تعيين تكليف در خصوص تنبيهات انتظامي ايشان پس از استماع گزارشات واصله از واحدهاي ذي ربط كه رأساً يا حسب در خواست شاكي خصوص و يا اعلام قضاوت ، محاكم دادگستريها صورت مي گيرد.
ز – انتخاب رئيس مركز امور مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان از قضائي كه داراي پايه قضائي 9 به بالا بوده و داراي حداقل 10 سال سابقه كار قضائي مي باشند و معرفي آن از طرف معاونت قضائي به رياست محترم قوه قضائيه جهت صدور ابلاغ براي مدت 2 سال .
و – تعيين تكليف براي ساير موارد ضروري كه در آيين نامه مسكوت است با توجه به روح اين آيين نامه و قوانين و مقررات موجود .

ماده 3 – انجام امور مربوط به اجراء ماده 187 به مركز امور مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان قوه قضائيه كه زير مجموعه معاونت قضائي قوه قضائيه مي باشد محول مي گردد كه طبق مقررات اين آيين نامه اقدام نمايد .
ماده 4 – «مركز امور مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان قوه قضائيه » جهت اجراء آيين نامه مربوط و تصميمات هيأت در ذيل معاونت قضائي قوه قضائيه و تحت نظر رئيس مركز و عضو هيأت اجرائي موضوع ماده (2) آيين نامه تشكيل مي گردد و وظائف اين مركز به شرح ذيل است :

الف – انجام برسيهاي كارشناسي و جمع آوري اطلاعات لازم از سراسر كشور در خصوص تعيين تعداد مشاوران و كارشناسان در هر سال .
ب – برگزاري آزمونهاي علمي ، مصاحبه و گزينش متقاضيان .
ج – نظارت و پيگيري نسبت به عملكرد مشاوران حقوقي، وكلاء و كارشناسان به ويژه بررسي و تحقيق در خصوص تخلفات آنان و همچنين بررسي وضعيت و عملكرد مشاوران حقوقي ، وكلاء پايه 2 كه حائز شرائط ارتقاء به درجه بالاتري مي باشند .
د – شناسايي افراد كم بضاعت و نيازمند به خدمات قضائي و ارجاع امر به مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان قوه قضائيه.
ه - بررسي مدارك و احراز شرائط متقاضيان پروانه وكالت و مشاوره حقوقي و كارشناسي كه عضو رسمي هيأت علمي دانشگاه مي باشند و يا متقاضيان واجد سوابق قضائي.
و – نظارت و ارزيابي نحوه كار آموزي علمي و آموزش علمي كار آموزان .
ز – انجام مقدمات اعطاي پروانه كار آموزي و پروانه مشاوره حقوقي و وكالت پايه 2،1 و كارشناسي .
ح – برگزاري مراسم تحليف ، اخذ تعهد نامه و سوگند نامه از دريافت كنندگان پروانه مشاوره حقوقي ،وكالت و كارشناسي .
تبصره – مركز مكلف است گزارشات مربوط به هر بند را به تفضيل جهت اتخاذ تصميم و اعلام نظر ، به هيأت اجرئي موضوع ماده (2) اعلام نماييد .

ب – شرائط متقاضيان :

ماده 5 – متقاضيان اخذ مجوز تأسيس مؤسسه مشاوره حقوقي يا كارشناسي بايد داراي شرايط ذيل باشند :
الف – تابعيت دولت جمهوري اسلا مي ايران
ب – داشتن حداقل 24 سال تمام شمسي براي مشاوران حقوقي و كارشناسان رسمي در زمان صدور پروانه مشاوره حقوقي ، وكالت ، كارشناسي و حداكثر 65 سال تمام شمسي براي مشاوران حقوقي و وكلاء .
ج – داشتن حداقل دانشنامه معتبر كارشناسي از دانشكده هاي معتبر داخلي يا خارجي (در حالت اخير ، به شرط ارزشيابي رسمي ) در رشته حقوقي براي متقاضيان مشاوره حقوقي و وكالت و در رشته مورد تقاضا براي متقاضيان كارشناسي .
د – انجام خدمت وظيفه عمومي يا معافيت دائم براي آقايان .
ه – عدم سوء پيشينه مؤثر كيفري و عدم محروميت از حقوق اجتماعي .
و – عدم اعتياد به مواد مخدر و سكر آور به تأييد سازمان پزشكي قانوني و عدم تجاهر به فسق .
ز – عدم اشتغال اعم از رسمي ، قردادي ، پيماني در وزارتخانه ها ، سازمانها ، ادارات و شركتهاي دولتي ،نهادهاي انقلابي ، شهرداري ها و مؤسسات مأمور به خدمات عمومي و عدم اشتغال به سردفتري يا دفتر ياري در زمان صدور مجوز و پس از آن مادامي كه شخص به مشاوره حقوقي و وكالت موضوع اين آيين نامه اشتغال دارد .(براي متقاضيان وكالت و مشاوره حقوقي ).
ح – نداشتن سوء شهرت.
ط – داشتن وثاقت و تعهد به اصل نظام و قانون اساسي .
ي - عدم محكوميت به انفصال دايم از خدمات قضائي يا خدمات دولتي يا وكالت دادگستري و يا سلب صلاحيت براي متقاضيان شغل مشاوره حقوقي و عدم محكوميت به انفصال دايم از شغل كارشناسي براي متقاضيان كارشناسي .
تبصره – مشاغل آموزشي يا پژوهشي در دانشگاهها از مقررات بند « ز» مستثني مي باشد .

ج – مدارك و نحوه در خواست :
ماده 6 – در هر سال صورت نقاطي كه احتياج به مشاورحقوقي و وكيل و كارشناسان دارد با تعيين تعداد مورد نياز براي هر محل از طريق انتشار ويژه نامه پذيرش داوطلبان به اطلاع متقاضيان رسانده مي شود . متقاضيان بايد ظرف مدت مقرر در آگهي ها در خواست خود و مدارك مربوط را تكميل و با درج مراتب ذيل از طريق پست سفارشي به نشاني مركز مشاوران حقوقي ،وكلاء و كارشناسان ارسال نماييد .
الف – مشخصات كامل طبق شناسنامه و ميزان تحصيلات متقاضي .
ب – محل اقامت و نشاني پستي .
ج – سوابق شغلي قبل از در خواست در صورت اشتغال قبلي .
د – تعيين محل خدمت مورد در خواست براي تأسيس مؤسسه مشاوره حقوقي ، وكالت و يا كارشناسي.

ماده 7 – در خواست متقاضيان بايد داراي پيو ستهاي ذيل باشد :
الف – يك برگ تصوير مصدق از كليه صفحات شناسنامه .
ب – 6 قطعه عكس 4*3
ج – گواهي مدارك تحصيلي
د – گواهي وثاقت به امضاء افراد مورد وثوق كه فرد مورد نظر را براي مشاوره حقوقي ، وكالت و يا كارشناسي منا سب معرفي كند .
ه – گواهي سوابق اشتغال به همراه مستندات مربوطه در صورت داشتن سابقه اشتغال .
د – نحوه رسيدگي ، انتخاب و آموزش.

ماده 8 – در خواست متقاضيان به ترتيب وصول در « مركز» ثبت و براي هر متقاضي پرونده جداگانه اي تشكيل مي شود ، مركز مذكور ، سوابق متقاضي را از مراجع اطلاعاتي و قضائي محل اقامت و اشتغال يا محل تحصيل فعلي و گذشته و از مؤسسه آموزش عالي مربوطه استعلام و درباره صلاحيت وي به نحو مقتضي تحقيق و نتيجه را در پرونده منعكس و به هيأت موضوع ماده (2) اين آيين نامه يا افرادي كه هيأت تعيين مي كند تسليم مي نما يد .
ماده 9 – مركز امور مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان مي تواند انجام اقداماتي در رابطه با بررسي صلاحيت متقاضيان رااز هسته هاي گزينش قوّهقضائيه در استانها در خواست نماييد .
ماده 10 – از كليه داوطلبان واجد شرائط به ترتيب مقرر درمواد آتي امتحان كتبي به عمل خواهد آمد . زمان و مكان برگزاري امتحان از طريق روزنامه هاي كثير الانتشار اعلام مي گردد.

تبصره 1 – اعضاء هيأت علمي رسمي دانشكده هاي حقوقي و ساير رشته هاي كارشناسي در رشته مرتبط با تحصيلات ايشان به شرط داشتن حداقل سه سابقه تدريس در دروس حقوقي يا دروس تخصصي مرتبط با رشته كارشناسي از شركت در آزمون معاف هستند و فقط از كساني كه داراي مدرك تحصيلي فوق ليسانس بوده به نحوي كه توسط هيأت موضوع ماده (2) اين آيين نامه مشخص مي شود مصاحبه علمي لازم به عمل خواهد آمد .
تبصره 2- «داوطلباني كه داراي حداقل دانشنامه ليسانس در يك از رشته هاي حقوق ،فقه ومباني حقوق اسلامي و سه سال سابقه قضائي بوده و حائز شرائط ديگر مندرج در ماده 5 باشند از شركت در آزمون و كارآموزي معاف بوده وبه آنان پروانه پايه 2 مشاوره حقوقي و وكالت اعطا مي شود». همچنين در صورتي كه داوطلبانه فوق داراي 5 سال سابقه كار قضائي و شرائط مندرج در ماده 5 باشندنيز از شركت در آزمون و كارآموزي معاف بوده و پروانه پايه 1مشاوره حقوقي و وكالت اعطا مي شودولي به مدت 2 سال از انجام امر وكالت و مشاوره حقوقي در آخرين حوزه قضايي ممنوع مي باشند.
تبصره 3- كارمندان دستگاه قضائي كه در محاكم مشغول به خدمت بوده اند با دارا بودن سابقه خدمتي 15 سال و در صورتي كه حايز شرائط مندرج در اين آيين نامه باشندوبه شرط ارائه حسن سابقه كار از محل خدمت خود از شركت درآزمون و كارآموزي و معاف خواهند بودو به آنان پروانه نشاوره حقوقي و وكالت پايه (2) اعطا مي شود. ولي براي مدت 3 سال از انجام امروكالت و مشاوره حقوقي در آخرين حوزه قضائي محل خدمت اداري خود ممنوع مي باشند.
تبصره 4- كارمندان سازمان ثبت اسناد و املاك كشوربا دارا بودن سابقه خدمتي 20 سال و در صورتي كه حايز شرائطمندرج دراين آيين نامه باشند و به شرط داشتن دانشنامه ليسانس و بالاتر در صورت تأييد صلاحيت علمي ، اخلاقي و تجربه آنها توسط سازمان مذكور جهت پذيرش در رشته هاي امور ثبتي نقشه برداري ثبتي و ارزيابي املاك از شركت در آزمون و كارآموزي معاف خواهند بود و به آنان پروانه كارشناسي اعطا مي شود.
تبصره 5- « 30% از پذيرفته شدگان مشاوره حقوقي و وكالت و كارشناسي هر حوزه قضائي به ايثارگران (شامل رزمندگاني كه 6 ماه سابقه حضور داوطلبانه در جبهه جنگ داشته و يابه مدت سه ماه در اسارت دشمن بوده و جانبازان (25%) و بالا و بستگان درجه اول شهدا، مفقودين و جانبازان (50% به بالا) از ايثارگراني كه بيشترين نمره را آورده اند) اختصاص مي يابد استفاده ار اين سهميه مانع از پذيرش ايثارگراني كه نمره قبولي سهميه آزاد را آورده اند نمي باشند».

ماده 11- مواد امتحاني براي داوطلبان مشاوران حقوق عبارتند از:
متون در حد تحريرالوسيله ، آيين دادرسي كيفري و مدني ، حقوق مدني و امور حسبي ،حقوق تجارت ، حقوق جزاي عمومي ،اختصاصي و حقوق ثبت.
ماده 12-مواد امتحاني براي داوطلبان كارشناسي رسمي عبارتنداز:
الف) دروس تخصصي وفقهي مربوط به رشته مورد تقاضا.
ب) قوانين و مقررات مربوط به كارشناسي.

ماده13- از پذيرفته شدگان در امتحان كتبي توسط هيأت يا اشخاصي كه هيأت تعيين مي كند مصاحبه شفاهي به عمل مي آيد.
تبصره – افرادي كه اسامي آنها به عنوان ذخيره اعلام مي گرددبايد در آزمون مجددي كه از طرف هيأت اعلام مي شود شركت نمايندو پس از موفقيت در آزمون مجدد از آنها مصاحبه شفاهي به عمل مي آيد.
ماده14- چگونگي و نحوه انجام امتحان و امور مربوط به آن ازجمله انجام مصاحبه پس از قبولي در آزمون كتبي را هيأت موضوع ماده(2) اين آيين نامه مشخص مي كند.
ماده 15- مركز اسامي داوطلباني را كه صلاحيت آنان توسط هيأت محرز تشخيص داده شده است جهت پروانه به اطلاع معاونت قضائي رئيس قوه قضائيه خواهد رسانيد. تا با توجه به اختيارمفوضه نسبت به صدور پروانه و امضاء آن اقدام نمايند.
ماده16- اعتبار پروانه مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان رسمي موضوع اين آيين نامه پس از صدور به مدت 2 سال خواهد بود كه پس از آن براي مدتها مشابه قابل تمديد مي باشد مشاورين حقوقي و وكلا، موظفند براي تمديد پروانه، مفاصا حساب مالياتي خود را ارائه نمايندوتمبر قانوني تجديد پروانه را نيز ابطال نمايند. در صورت عدم تمديد پروانه ، وكالت اين افراد درهيچ يك از مراجع ذي صلاح قانوني پذيرفته نخواهد شد . همچنين ارجاع امر كارشناسي سوي مراجع ذي صلاح به كارشناسي كه پروانه وي تمديد نشده است ممنوع مي باشد.
ماده17- متقاضيان مشاوره حقوقي پس از احراز صلاحيت وپس از پذيرش آنان به مدت 6 ماه دوره كارآموزي علمي و عملي را زير نظر مركز طي مي كنند. مركز مي تواند انجام اقداماتي را در رابطه با كارآموزي پذيرفته شدگان از معاونت آموزش و تحقيقات و همچنين ادارات آموزش در استانهادرخواست نمايدودادگستريهاي استانها موظفند همكاري لازم را بنمايند.
تبصره 1- هركارآموز داراي كارنامه مخصوصي خواهدبود در اين كارنامه حسن اخلاق كارآموز و عملكرد دوره كارآموزي وي ثبت و ارزيابي خواهدشد و دوره كارآموزي كارآموزاني كه قادر به كسب نصاب قبولي از كارآموزي علمي و عملي نباشندبراي يك نوبت ، تجديد خواهد شد.
تبصره2- پذيرفته شدگاني كه حداقل 6 ماه سابقه كارسابقه كار قضائي متوالي به تأييد مراجع مربوط داشته باشند ونيز اعضاء رسمي هيأت هاي علمي دانشكده هاي قوق داخل كشور كه داراي مدرك تحصيلي دكتري در يكي از رشته هاي حقوقي باشند و حداقل پنج سال از آغاز استخدام رسمي آنها گذشته باشد ، از آنجام كار كارآموزي معاف خواهند بود وبه آنان پروانه پايه يك اعطا مي شود.
تبصره 3- معاونان و مديران كل حقوقي وامور مجلس و كاشناسان حقوقي وزارتخانه ها، سازمانه، نهادها و مؤسساتي كه از بودجه دولتي استفاده مي نمايند و به مدت 5 سال سابقه خدمت در پست مربوطه را داشته باشند( به شرط ارائه تأييد حسن خدمت از سوي اداره مربوطه از دوره كارآموزي معاف مي باشندو به آنهاپروانه پايه 2 مشاوره حقوقي و وكالت داده مي شود.)
ماده18- مركز امور مشاوران حقوقي ، وكلاء و كارشناسان قوه قضائيه مي تواند انجام اقداماتي را كه در رابطه با پيشبرد اهداف مركز ضروري و لازم است از تمامي واحدهاي قضائي، ستادي و سازمانهاي وابسته به قوه قضائيه در سراسر كشور درخواست نمايد،مراجع مربوطه مكلّف هستند اقدامات لازم را در رابطه با درخواست به عمل آمده انجام دهند.
ماده19-پذيرفته شدگان كارشناسي رسمي بايد به مدت 6 ماه نزد يكي از كارشناسان رسمي در رشته مربوط كه حداقل 5 سال سابقه كارشناسي داشته باشديا به هرنحوي كه هيأت موضع ماده 2 مصلحت بداند كارآموزي نمايد. در رشته هاي جديد كارشناسي، شخص پذيرفته شده از كارآموزي معاف خواهد بود، مگرآن كه هيأت مذكور در ماده 2 ترتيب يگري را مقرر نمايد.
ماده20- پذيرفته شده هنگام اخذ پروانه با حضور رياست محترم هيأت يا نماينده ايشان سوگند ياد نموده و سوگند نامه و صورت جلسه مربوطه را امضاء مي نمايد.
ماده 21 - پذیرفته شد گان حقوقی منفردا یا مشترکاً اقدام به تشكيل موسسه مي نمایند . دارندگان پروانه مکلفند حداکثر ظرف مدت 6 ماه از تاریخ صدور مجوز طبق مقررات مربوطه به ثبت تشكيلات و مؤسسات غير تجاری نسبت به موسسه اقدام نمایند، در غيراين صورت مجوز صادره باطل و بي اعتبار خواهد بود مگر آنکه هیات مذکور در ماده (2) اين مدت را حداکثر براي يك بار به مدت 6 ماه دیگر تمدید نماید . در صورتی كه موسسه توسط چند نفر تاسیس شود لازم است يكي از مشاورین به عنوان مدیر موسسه حقوقی معرفی تا مسئولیت امور موسسه به عهده او باشد .
تبصره 1- ثبت موسسه در اداره ثبت اسناد و املاک شهرستانی انجام مي شود كه پروانه تاسیس موسسه براي آن محل صادر شده است .
تبصره 2- ثبت موسسات حقوقی موکول به ارائه پروانه تاسیس از قوه قضائیه براي مدتي كه در پروانه تعيين شده است خواهد بود ، تمديد ثبت تابع تمديد پروانه مي باشد .
تبصره 3-موسسه مشاوره حقوقي تابع ضوابط و مقررات مربوط به موسسات غير تجاري خواهد بود .

ماده 22- موسسه مشاوره حقوقی باید در محلی كه در پروانه صادره درج شده است دائر شود و نمي توان عملا فعالیت آن را در محل ديگري متمرکز نمود، در غير اين صورت پروانه صادره ابطال مي گردد مگراينكه در خصوص تغيير محل قبلا موافقت هیات مذکور در ماده 2 كسب شده باشد . ‌
ماده 23- دارندگان پروانه فقط مجاز به تشكيل يك مؤسسه مي باشند ؛ ايجاد شعب ، موسسات فرعي ممنوع ، مستوجب تعقيب و نعطيلي دائمي يا موقت موسسه و تمام شعب آن خواهد بود .
ماده 24- وظايف و تكاليف و مسئوليتهاي مشاورين حقوقي و كارشناسان موضوع اين آيين نامه همان است كه ، در آيين نامه هاي مربوط به وكلاء دادگستري و كارشناسان رسمي مقرر است .
ماده 25- مشاوران حقوقي موضوع اين آيين نامه پس از اخذ پروانه به مدت 2 سال مشاور حقوقي و وكيل پايه 2 محسوب مي شوند و تنها حق شركت در محاكم كيفري كه به جرائم (( تعزيري مستوجب حبس كمتر از 10 سال و شلاق و جزاي نقدي و اقدامات تاميني و بازدارنده )) رسيدگي مي كنند و نيز در محاكم حقوقي كه به دعاوي با خواسته كمتراز پانصد ميليون ريال يا خواسته غير مالي مگر در دعاوي مربوط به اختلاف در اصل نكاح اصل طلاق ، اثبات و نفي نسب رسيدگي مي كنند را دارند پس از انقضاء اين مدت و احراز صلاحيت توسط هيات پروانه مشاور به پايه(1)

تبصره 1- اعمال مفاد اين ماده مانع از حق ارائه مشاوره حقوقي از سوي مشاور دركليه پرونده ها نمي باشد .
تبصره 2- پذيرفته شدگان مشاوره حقوقي ، وكالت كارشناسي بايد قبل از اخذ پروانه متعهد شوند كه حسب ارجاع هيات و مركز، خدمات حقوقي و كارشناسي لازم را براي متهمان ، شاكيان و اصحاب دعوايي كه امكانات مالي لازم را براي استخدام وكيل وكارشناس ندارند به صورت مجاني يا با نرخهاي كمتر و شرائط سهل انجام دهند .
تبصره 3- آن دسته از مشاوران حقوقي كه داراي مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد به بالا مي باشند مي توانند درخواست صدور پروانه تخصصي در رشته اي كه در آن رشته مدارك تحصيلي خود را اخذ كرده اند بنمايند ؛ در چنين صورتي حق الوكاله مشاورين و حق المشاوره انها در پرونده هاي مرتبط با رشته تخصصي آنان 25% بيش از مبالغ مذكور در ماده 26 خواهد بود .

ماده 26- حق الوكاله مشاورين پايه 2 حداكثر تا 40% آن تعرفه وكلاء پايه يك دادگستري وحق الوكاله مشاورين پايه 1 حداكثر تا 60 % آن تعرفه و حق الزحمه كارشناسان رسمي موضوع اين آيين نامه تا 60 % تعرفه كارشناسان رسمي حسب مورد خواهد بود . ميزان حق المشاوره توسط هيات موضوع ماده 2 همه ساله تعيين خواهد شد .
ماده 27- موارد تخلف و مجازات هاي مشاورين حقوقي و كارشناسان موضوع اين آيين نامهحسب مورد همان است كه در مورد وكلاء و كارشناسان رسمي دادگستري در ساير قوانين ومقررات مقرر گرديده است . تنبيهات انتظامي اين افراد عبارت است از توبيخ كتبي بدون درج درپرونده ، تنزل درجه ، عدم تمديد پروانه مشاوره حقوقي يا كارشناسي به طور موقت به مدت 3 ماه تا 3 سال و لغو يا عدم تمديد پروانه مشاوره حقوقي يا كارشناسي به طور دايم .

تبصره –مرجع اعمال اين تنبيهات پس از بررسي و كارشناسي و اظهار نظر مركز هيات موضوع ماده (2) آيين نامه خواهد بود.

ماده 28- اين آيين نامه در اجرا ماده 178 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي وفرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17/1/1379 ، مجلس شوراي اسلامي در 28 ماده و 18 تبصره تهيه شده و در تاريخ 13/6/1381 به تصويب رئيس قوه قضاييه رسيد .