قانون راجع به ترجمه اظهارات و اسناد در محاکم و دفاتر رسمی مصوب 20/3/1316 با اصلاحات 29/4/1376
 
ماده 1 – هرگاه یکی از طرفین دعوی یا شهود و اهل خبره در محاکم و ادارات و طرفین معامله یا شهود در دفاتر اسناد رسمی زبان فارسی را ندانند اظهارات آنها توسط مترجم فارسی ترجمه خواهد شد .
تبصره – در نقاطی که از طرف وزارت عدلیه مترجمین رسمی برای هریک از زبانهای غیرفارسی تعیین نشده باشد محاکم و ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمی مترجمینی که طرف اعتماد باشد برای ترجمه تعیین می نمایند .
ماده 2- ترجمه اسناد ذیل باید از طرف مترجمین رسمی یا مأمورین سیاسی و قنسولی تصدیق شده باشد :
الف : اسنادی که در یکی از کشورهای بیگانه یا در ایران به یکی از زبانهای غیرفارسی تنظیم شده و در یکی از محاکم و ادارات ایران مورد استفاده می باشد .
ب : اسنادی که در ایران تنظیم شده ترجمه آن به منظور استفاده در یکی از کشورهای بیگانه مورد حاجت می باشد .
ماده 3 ( اصلاحی 29/4/1376 ) – به متقاضیان با احراز شرایط ذیل پروانه مترجمی رسمی اعطا می گردد :
الف - داشتن حداقل 25 سال سن .
ب – موفقیت در آزمون و اختبار علمی و کتبی
ج – نداشتن پیشینه مؤثر کیفری .
د – عدم اشتهار به فساد اخلاقی عقیدتی
ه- عدم اعتیاد به مواد مخرد .
و – عدم محکومیت به انفصال از خدت دولتی .
ز – مورد وثوق و اعتماد باشد .
ماده 4 ( الحاقی 29/4/1376 ) – اعتبار پروانه مترجمی سه ساله است و تمدید آن منوط به درخواست متقاضی و پرداخت هزینه مطابق تعرفه قانونی می باشد چنانچه متقاضی تمدید فاقد یکی از شرایط مقرر قانونی تشخیص داده شود مراتب با ذکر دلایل آن به مرجع انتظامی مترجمان اعلام و درخواست رسیدگی شود . مرجع انتظامی پس از رسیدگی نسبت به تمدید یا عدم تمدید پروانه مترجمی رأی مقتضی صادر می نماید . تا زمان رسیدگی مرجع انتظامی اعتبار پروانه به قوت خود باقی است .
ماده 5 ( الحاقی 29/4/1376 ) – مرجع رسیدگی به تخلفات انتظامی مترجمین رسمی هیأتی مرکب از یک نفر قاضی و دو نفر از مترجمین رسمی به انتخاب رئیس قوه قضائیه می باشد که انشاء رأی با قاضی هیأت خواهد بود .
ماده 6 ( الحاقی 29/4/1376 ) – در صورت ارتکاب هریک از تخلفات ذیل مرتکب برای بار اول به مدت یکسال و بار دوم به مدت دوسال و در صورت تکرار برای همیشه از مترجمی رسمی محروم می شود :
الف – ترجمه و تطبیق با پروانه ای که مدت آن منقضی شده است .
ب – امتناع از قبول امور ارجاعی متقاضیان ترجمه بدون عذر موجه .
ج – امتناع از حضور در مراجع قضائی بدون عذر موجه .
د – نداشتن دفاتر و اسناد و لوازم مربوط به امور ترجمه طبق مقررات قانونی .
ه- عدم رعایت تعرفه حق الزحمه مترجمی .
و – ترجمه و تطبیق و تصدیق خلاف واقع .
تبصره - مجازاتهای فوق علاوه بر مجازات مندرج در سایر قوانین می باشد .
ماده 7 ( الحاقی 29/4/1376 ) – در صورت ارتکاب هر یک از تخلفات ذیل مرتکب با توبیخ کتبی با درج درپرونده و در صورت تکرار تا یکسال از مترجمی محروم می شود :
الف – امتناع از حضور در مراجع قانونی غیر قضائی بدون عذر موجه .
ب – تأخیر در انجام امور ترجمه بدون عذر مورجه .
ج – عدم رعایت ضوابط ترجمه .
د – عدم ارائه دفاتر ، اسناد و لوازم مربوط به ترجمه در موارد بازرسی .
ماده 8 ( الحاقی 29/4/1376 ) – تشکیل دفتر یا مؤسسه و ترجمه اسناد و اظهارات افراد بدون رعایت مقررات این قانون ممنوع است و مرتکب به مجازات کلاهبرداری محکوم می گردد .
ماده 9 ( الحاقی 29/4/1376 ) – تشکیلات و نحوه اداره دفتر ، ضوابط ترجمه ، تعرفه حق الزحمه مترجم و مرجع تشخیص شرایط مذکور در این قانون به موجب آیین نامه ای می باشد که توسط دادگستری تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه خواهد رسید .

آیین نامه اصلاحی آیین نامه اجرائی « قانون اصلاح ماده 3 قانون راجع به ترجمه اظهارات و اسناد در محاکم و دفاتر رسمی مصوب 1316 و الحاق چند ماده به آن مصوب 26/4/1376 » ، مصوب 8/6/1384 رئیس قوه قضائیه

بخش اول – انتخاب ، اشتغال ، تمدید

الف – ترتیب انتخاب
ماده 1 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – قوه قضائیه در صورت نیاز از طریق روزنامه های کثیرالانتشار از داوطلبان واجد شرایط مترجمی رسمی دعوت می نماید تا درخواست خود را ظرف مهلت معیّنه در تهران به اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه از طریق پست ارسال نماید .
ماده 2 - درخواست مترجمی رسمی باید دارای پیوستهای زیر باشد :
1- یک برگ از تصویر مصدق از کلیه صفحات شناسنامه .
2- دو قطعه عکس 4 × 3 .
3- تصویر مصدق بالاترین مدرک تحصیلی ( داوطلبانی که تحصیلاتی در ارتباط با زبان مربوط دارند در شرائط مساوی از اولویت برخوار خواهند بود ) .
4- گواهی عدم سوء پیشینه ( برای کارمندان رسمی دولت گواهی اداره مربوطه مبنی بر اشتغال کافی است )
5 – گواهی عدم اعتیاد به موادر مخدر .
ماده 3 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – درخواست مترجمی رسمی به ترتیب تاریخ وصول در دفتری ثبت و برای هر داوطلب پرونده جداگانه ای تشکیل می شود . اداره امور مترجمان رسمی قبل از صدور پروانه مترجمی رسمی از طریق دادگستری محل یا به طریق مقتضی دیگر درباره صلاحیت داوطلب تحقیق به عمل می آورد ، نتیجه را در پرونده وی منعکس می نمایند .
ماده 4 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – اداره امور مترجمان رسمی پرونده داوطلبان را در کمیسیون مرکب از رئیس یا معاون اداره امور مترجمان رسمی و یک نفر که به زبان خارجی مربوطه تسلط کامل داشته باشد و یک نفر از قضات به انتخاب معاونت حقوقی و توسعه قضائی ریاست قوه قضائیه مطرح می سازد و واجدین صلاحیت را با تعیین تاریخ برای شرکت در امتحان دعوت می کند . دعوت کتباً و حداقل یک ماه قبل از تاریخ امتحان به عمل می آید .
ماده 5 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – امتحان در تهران در تاریخ معیّن که از طرف اداره امور مترجمان رسمی به وسیله روزنامه کثیرالانتشار اعلام می شود زیر نظر اداره کل امور حقوقی و اسناد و امور مترجمین قوه قضائیه در دو مرحله عمومی و تخصصی زبان به عمل خواهد آمد .
ماده 6 - امتحان عمومی زبان به صورت کتبی و طرح سؤالات چهارگزینه ای در سطح تافل در زبان انگلیسی و هم سطح آن در سایر زبانها خواهد بود . سؤالات امتحان به صورت تشریحی از زبان فارسی به زبان مورد نظر و بالعکس خواهد بود .
تبصره 1 – داوطلبانی که در امتحان مرحله عمومی حد نصاب نمره قبولی را احراز نکرده باشند می توانند درخواست تجدیدنظر بدهند . در این مرحله ورقه امتحان توسط استاد مصحح بازبینی خواهد شد .
تبصره 2 - برای انجام امتحان مرحله عمومی از بانک سؤالات که به همین منظور تشکیل می گردد استفاده خواهد شد .
تبصره 3 – استفاده از فرهنگ لغات در امتحانات تخصصی تشریحی مجاز است .
ماده 7 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – سؤالات امتحان مرحله تخصصی به صورت ترجمه از زبان فارسی به زبان خارجی و بالعکس می باشد و طرح سؤالات و تصحیح اوراق امتحان زیر نظر کمیسیون مذکور در ماده ( 4 ) و توسط هیأت ممتحنه مذکور در تبصره ماده ( 5 ) صورت می گیرد و نمره ای که به هریک از د و مرحله داده می شود از عدد 100 منظور می گردد و نمره هر ورقه در ذیل و ظهر آن به حروف و عدد ثبت شده و به امضاء هیأت ممتحنه می رسد .
تبصره 1 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – حداقل نمره قبولی برای هریک از دو امتحان 50 خواهد بود و در صورتی که در رشته مورد نیاز هیچ یک از داوطلبان نمره مذکور را به دست نیاوردند و نیاز مبرمی وجود داشته باشد اداره کل حقوقی و اسناد و امور مترجمان رسمی می توانند با موافقت معاونت حقوقی و توسعه قضائی نمره کمتری را هم بپذیرد .
تبصره 2 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – هر داوطلب می تواند درخواست اعتراض به ورقه خود را ظرف مهلت 20 روز از تاریخ اعلام نتجیه امتحان کتبی به اداره امور مترجان رسمی تسلیم نماید و رئیس اداره امور مترجمان رسمی می تواند ورقه داوطلب را به شخص یا هیأت ممتحنه دیگری واگذار نماید .
ماده 8 – این ماده در اصلاحات 8/9/1384 حذف شده است .
ماده 9 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – اداره امور مترجمان رسمی از قبول شدگان در امتحانات کتبی برای مصاحبه دعوت می نماید مصاحبه زیر نظر کمیسیون مذکور در ماده ( 4 ) انجام می گیرد و قبول شدگان در مصاحبه برای کارآموزی معرفی می شوند .
تبصره ( اصلاحی 8/9/1384 ) – اعضاء رسمی هیأت علمی دانشگاه های معتبر که دارای درجه دکتری در رشته زبان مورد نظر بوده و در آن رشته تدریس می نمایند از شرکت در امتحان و کارآموزی معاف می باشند و نیز داوطلبانی که در رشته زبان مورد تقاضا دارای درجه فوق لیسانس یا دکتری باشند ، از شرکت در امتحانات عمومی معاف خواهند بود .
ماده 10 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – انتخاب شدگان باید حداقل 3 ماه نزد یک مترجم رسمی همان زبان که حداقل 10 سال تجربه مترجمی رسمی داشته باشند با معرفی داوطلب و تأیید مترجم رسمی مذکور و اداره امور مترجمان رسمی کارآموزی نموده و کارآموز باید در مدت کارآموزی زیر نظر مترجم سرپرست خودآگاهی اتمام دوره کارآموزی و پیشرفت تجربی را از مترجم سرپرست خود اخذ نماید . در غیر این صورت دوره کارآموزی برای یک باردیگر تمدید خواهد شد .
تبصره – در رشته هایی که سابقه مترجمی رسمی کمتر از 10 سال شرط مقرر در فوق از حیث مدت 10 سال رعایت نخواهد شد .
ماده 11 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – قبول شدگان در حضور کمیسیون مذکور در ماده ( 4 ) به شرح ذیل سوگند یاد می کنند :
« به خداند متعال سوگند یاد می کنم که در امر ترجمه قلم و زبان خود را جز به راستی و حقیقت به کار نبرم و در ِسمَت مترجمی رازدار و امین باشم . »
پس از انقضاء مدت کارآموزی و ارائه گواهی ، اداره امور مترجمان رسمی بر حسب تخصص داوطلب پروانه مترجمی رسمی به نام داوطلب صادر و پس از الصاق تمبر به مبلغ مقرر قانونی به آنان تسلیم می کند پروانه مترجمی باید دارای عکس و نمونه امضاء باشد .

ب- محل و شرائط اشتغال
ماده 12 – مترجم رسمی درغیر حوزه قضائی محل و آدرسی که در پروانه وی منعکس می باشد حق اشتغال ندارد و در صورت عدم اقامت در محل مذکور پروانه تمدید نخواهد شد .
ماده 13 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – اداره امور مترجمان رسمی در صورت نیاز مشخصات کامل مترجمان ر به وسیله روزنامه های رسمی و دفترچه های مخصوص منتشر می کند .
ماده 14 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – مترجم رسمی حق تغییر محل کار را از حوزه ای که در پرانه وی درج گردیده به حوزه دیگر ندارد و هرگونه تغییر محل از شهرستان به تهران به تقاضای مترجم رسمی و تقاضای کتبی رئیس دادگستری و اداره امور مترجمان رسمی پس از موافقت در امتحان شفاهی و مصاحبه و تصویب معاونت حقوقی و توسعه قضائی رئیس قوه قضائیه ممکن خواهد بود و مراتب در پروانه مترجمی درج خواهد گردید .
ماده 15( اصلاحی8 /9/1384 ) – مترجم رسمی می تواند فقط یک دارالترجمه یا مؤسسه ترجمه رسمی دایر نماید . در غیر این صورت به عنوان متخلف از ادامه کار وی توسط اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه جلوگیری به عمل خواهد آمد .
تبصره – اداره امور مترجمان رسمی موظف است علاوه بر تعقیب قانونی مسوؤل یا مسؤولین دارالترجمه هایی که بر خلاف مقررات این آیین نامه دایر هستند از ادامه فعالیت آنها با کمک نیروی انتظامی جلوگیری به عمل آورد .
ماده 16 ( اصلاحی8 /9/1384 ) – دایر کردن مؤسسه با نام دارالترجمه یا تحت عنوان دیگر که بدون مسئوولیت رسمی یک نفر دارنده پروانه رسمی مترجمی به امر ترجمه اشتغال داشته باشد ممنوع است و مدیران و مسئوولین این گونه مؤسسات طبق مقررات کیفری با اعلام اداره امور مترجمان رسمی تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت .

ج تمدید پروانه
ماده 17 ( اصلاحی8 /9/1384 ) – مترجم رسمی باید با در دست داشتن مفاصا حساب مالیاتی سنوات گذشته یا گواهی مراجعه به دارایی به منظور تصفیه حساب مالیاتی ، هر سه سال یک نوبت در اردیبهشت ماه برای تمدید پروانه خود به اداره امور مترجمان رسمی مراجعه نماید ، در صورتی که موجبی برای عدم تمدید نباشد پس از الصاق تمبر به مبلغ مقرر قانونی پروانه وی برای سه سال توسط اداره امور مترجمان رسمی تمدید می شود .
اداره امور مترجمان رسمی و دادگستری شهرستان از تصدیق امضاء مترجمی که پروانه وی تمدید نشده ممنوع می باشند ، اداره امور مترجمان رسمی تمدید پروانه را به دادگستری اطلاع می دهد .

بخش دوم- شورای عالی ترجمه

ماده 18 – نظر به ماده ( 9 ) این قانون شورایی تحت عنوان « شورای عالی ترجمه » به ریاست معاونت حقوقی و توسعه قضائی رئیس قوه قضائیه تشکیل می گردد .
ماده 19 ( اصلاحی 13/2/1378 و 8/9/1384 ) – شورای عالی ترجمه علاوه بر معاون حقوقی و توسعه قضائی که رئیس شورا می باشد و رئیس اداره امور مترجمان رسمی که در شورا عضویت ثابت دارد دارای 7 عضو دیگر است که دو نفر از مترجمان رسمی زبان انگلیسی ، دو نفر از مترجمان رسمی زبان فرانسه ، یک نفر مترجم رسمی زبان عربی و دو نفر از اساتید دانشگاه ها در رشته مورد نیاز و مسلط لااقل به یکی از زبانهای انگلیسی یا فرانسه به حکم ریاست قوه قضائیه با تفویض اختیار از ناحیه ایشان منصوب می شوند .
تبصره ( اصلاحی 13/2/1378 و 8/9/1384 ) – مترجمان رسمی عضو شورا و اساتید دانشگاه به پیشنهاد رئیس اداره امور مترجمان رسمی و در مورد اساتید دانشگاه در صورت نیاز با مشورت وزارت علوم و آموزش عالی منصوب می شوند .
ماده 20 – وظایف شورای عالی ترجمه به قرار زیر است :
1- رسیدگی به موضوعاتی که مترجمان رسمی در ارتباط با انجام ترجمه های رسمی تقاضای ارائه طریق و راهنمایی می کنند .
2- ( اصلاحی 8/9/1384 ) – رسیدگی و اعلام نظر مشورتی در باب سؤالاتی که از طرف رئیس اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه در باب ترجمه رسمی مطرح می گردد .
3- بند 3 به موجب اصلاحیه آیین نامه اجرائی مصوب 3/2/1378 حذف شده است .
4- اتخاذ تصمیم درباره تعیین بهترین و مطلوبترین معادلها در زبانهای خارجی و برای لغات و اصطلاحات فارسی در مواردی که مترجمان رسمی به یک نتجیه واحد دست نیافته اند و از لغات ، اصطلاحات و تعبیرات متفاوتی در یک مورد خاص استفاده می نمایند و ایجاد وحدت رویه نسبی در امر ترجمه از فارسی به زبانهای خارجی و بالعکس و تهیه الگوهای مناسب در این زمینه .
تبصره – شورای عالی ترجمه نمی تواند به وضع لغات جدید فارسی به عنوان معادلهای خارجی که از وظایف فرهنگستان زبان است ، بپردازد لکن می تواند مدلهایی برای کلمات خارجی که در زبان فارسی وارد شده اند به فرهنگستان زبان پیشنهاد نماید .
5- برقراری ارتباط با مراکز علمی ، پژوهشی ، فرهنگی و آموزشی داخلی و خارجی و به کارگیری ابزار و شیوه های نوین در جهت تأمین آخرین نیازهای علمی مترجمین کشور .
6- بررسی و اعلام نظر نسب به موضوعاتی که از طرف دستگاه های دولتی و مراکز علمی و آموزشی کشور و نظائر آن به شورا ارجاع می شود .
ماده 21 – شورای عالی ترجمه می تواند نتیجه بررسی های خود را به صورت مقالات و نشریات ادواری یا به صورت فرهنگ های تخصصی نظیر فرهنگهای حقوقی ، اداری ، اقتصادی ، پزشکی ، فنی و غیره منتشرنماید و در این زمینه می تواند از نظر مشورتی استادان علوم تخصصی و فقها استفاده نماید ، پدید آورندگان این گونه کتب و فرهنگها از مزایای حقوقی مؤلفین و مترجمین و حق التألیف قانونی بهره مند خواهند شد .
ماده 22 - به اعضاء شورای عالی طبق مقررات حق حضور پرداخت خواهد شد .
ماده 23 – شورای عالی ترجمه می تواند در چهارچوب همکاری های علمی و پژوهشی در زمینه امر ترجمه با دانشگاه ها و سایر مؤسسات علمی و پژوهشی در داخل و خارج از کشور قراردادهای همکاری برای اجرای طرح های ویژه منعقد نماید .
تبصره – مواردی از وظایف شورای عالی که انجام آن مستلزم هزینه های مالی است پس از تأیید معاونت ادارای و مالی وزارت دادگستری و تأمین اعتبارات مربوطه قابل اجرا می باشد .
ماده 24 ( اصلاحی 13/2/1378 ) – شورای عالی ترجمه بر اساس نیاز و متقاضیات اولویتهای لازم را که فعلاً به ترتیب زبانهای انگلیسی و فرانسه است تعیین خواهد کرد . رشته علمی مشمول اولویت فعلاً رشته حقوق و شاخه های مختلف آن می باشد .
ماده 25 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – امور اداری و دفتری شورای عالی ترجمه در اداراه امور مترجمان رسمی قوه قضائیه متمرکز است و اداره مذکور وظیفه دبیرخانه آن شورا را به عهده خواهد گرفت .
ماده 26 – شورای عالی در اولین جلسه خود یک نایب رئیس و یک منشی انتخاب خواهد کرد و برای انجام وظایف خود می تواند با دعوت از صاحب نظران کمیته های تخصصی فرعی تشکیل دهد .
ماده 27 – برای تشکیل هرجلسه با ذکر موضوعاتی که در دستور جلسه است دعوت نامه با امضاء رئیس یا نایب رئیس شورای عالی ترجمه برای کلیه اعضاء به نشانی آنان ارسال خواهد شد . جلسات شورای عالی ترجمه با حضور حداقل بیش از نصف اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات به رأی اکثریت اتخاذ خواهد شد .
ماده 28 – در صورت استعفا یا فوت هر یک از اعضاء شورای عالی ترجمه ، عضو جانشین با پیشنهاد شورا و با حکم ریاست محترم قوه قضائیه منصوب می گردد و در صورت غیبت بدون عذر موجه هر یک از اعضاء در سه جلسه متوالی عضو مذکور مستعفی شناخته شده و جانشین وی تعیین و منصوب خواهد شد .

فصل دوم – نحوه اداره

ماده 29 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – چنانچه مترجمین رسمی به صورت مؤسسه به ترجمه زبانهای مختلف اشتغال داشته باشند مؤسسه مذکور باید یکی از مترجمین را به عنوان مدیر مؤسسه به اداره امور مترجمان رسمی معرفی نماید فرد معرفی شده مسئوول نظارت بر اداره کلیه امور مؤسسه خواهد بود . لکن این امر رافع مسئوولیت دیگر مترجم رسمی زبان مورد نظر در قبال تخلفات مرتکب شده نخواهد بود .
ماده 30 ( اصلاحی 8/9/1384 ) –دادگاه یا هر مقام رسمی دیگر که به مترجم کار ارجاع می کند باید طرز رفتار او را مراقبت و هرگونه تخلفی را که مشاهده نماید به اداره امور مترجمان رسمی گزارش دهد .
ماده 31 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – اداره امور مترجمان رسمی موظف است اسناد و مدارک تحصیلی و کلاً اوراقی را که از طرف مراجع رسمی ذی صلاح برای ترجمه به آن اداره فرستاده می شود در صورت پرداخت هزینه به مترجم رسمی ارجاع و پس از ترجمه و گواهی امضاء اعاده نماید .
ماده 32 ( اصلاحی 8/9/1384 ) –برای مترجمی زبانهائی که در آن زبان مورد نظر مترجم رسمی وجود ندارد اداره امور مترجمان رسمی و دادگستری های شهرستانها می توانند از خبرگان محلی پس از اتیان سوگند به صحت گفتار استفاده کنند .
ماده 33- سازمان ثبت شرکتها تقاضای ثبت مؤسسات مترجمی را خواهد پذیرفت که علاوه بر داشتن شرایط قانونی پروانه مترجمی رسمی نیز داشته باشد .
ماده 34 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – دارالترجمه هایی که قبل از تاریخ تصویب این آیین نامه دایر بوده اند موظفند از تاریخ لازم الاجراء شدن این آیین نامه وضع خود را با مقررات آن تطبیق داده و ادامه فعلیت آنها منوط به قبول مسئوولیت دارالترجمه از طرف یک نفر مترجم رسمی و موافقت اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه می باشد .
ماده 35 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – مترجم مسؤول باید در دارالترجمه ای که مسئوولیت آن را به عهده گرفته است حضور و نظارت داشته باشد و تغییراتی که در اداره دارالترجمه مؤثر است را به اطلاع اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه برساند .
ماده 36 – علامت قوه قضائیه ، نام و نام خانوادگی مترجم مسئوول و شماره پروانه وی در تابلوی دارالترجمه بدین شرح قید گردد :
قوه قضائیه
دارالترجمه رسمی شماره .... مترجم مسئوول .... شماره پروانه مترجمی رسمی ....
ماده 37 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – کسانی که بدون داشتن پروانه مترجمی ، از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین نامه مبادرت به تأسیس دارالترجمه و یا ادامه فعالیت غیرقانونی دارالترجمه بنمایند با اعلام اداره مترجمان رسمی تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت و مسئوولیت نظارت بر صحت اجراء و پیگیریهای لازم بر عهده امور مترجمان رسمی است . اداره مزبور موظف است نسبت به شناسائی دارالترجمه هایی که بر خلاف مقررات مشمول فعالیت هستند اقدام و اداره اماکن نیروهای انتظامی نیز از ادامه کار آنها جلوگیری به عمل آورد .

فصل سوم – وظائف مترجم رسمی و مقررات انتظامی

الف – وظایف مترجم رسمی
ماده 38 – وظائف مترجم رسمی به قرار زیر است :
1- ترجمه رسمی اسناد و اوراق مورد درخواست متقاضی که به این منظور به مترجم تسلیم می گردد .
2- ترجمه اظهارات اصحاب دعوی و وکلاء آنان یا شهود یا کارشناسان در مراجع قضائی و طرفین معامله یا وکلاء آنان یا شهود در دفاتر اسناد رسمی .
3- گواهی صحت ترجمه اسنادی که در ایران یا یکی از کشورهای بیگانه ترجمه یا تنظیم شده است .
ماده 39 – مترجم رسمی باید دارای دفتر ثبت و برگ رسید و مهر به شرح زیر باشد :
1- ( اصلاحی 8/9/1384 ) – دفتر ثبت که شماره ردیف و مشخصات کارهای ارجاعی شامل نوع و تعداد و نام صاحب سند یا نام متقاضی اگر غیر صاحب سند باشد و تعداد نسخ اضافی و نشانی کامل او و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد ترجمه و میزان دستمزد در آن ثبت می شود . این دفتر به وسیله اداره امور مترجمان رسمی تهیه و برگ شماری و منگنه و مهر و در اختیار مترجمین رسمی قرار خواهد گرفت .
2-برگ رسید که نوع و تعداد و نام صاحب سند یا نام متقاضی ( اگر غیر از صاحب سند باشد ) و تاریخ استرداد و میزان دستمزد ترجمه در آن ثبت و هنگام دریافت سند به متقاضی دریافت ترجمه داده می شود .
3- ( اصلاحی 8/9/1384 )- مهر که در آن نام و نام خانوادگی مترجم و زبانی که مترجم رسمی آن است و شماره پروانه مترجمی رسمی قید شده و مترجم با آن ذیل اوراق ترجمه را مهر می کند . دفتر و رسید و مهر مذکور طبق نمونه موجود در اداره امور مترجمان رسمی تهیه می شود .
ماده 40 – مترجم رسمی موظف است :
1- ( اصلاحی 8/9/1384 )- ترجمه سند را روی برگ مخصوص که شکل و اندازه آن از طریق اداره امور مترجمان رسمی تعیین می شود بدون غلط و قلم خوردگی و حک و اصلاح به هزینه خود ماشین و در پایان آن مطابقت ترجمه را با اصل تصدیق و با قید تاریخ ترجمه امضاء کند . هرگاه ترجمه سندی از یک صفحه تجاوز کند مترجم باید زیر هر صفحه تصریح کند که بقیه در صفحه بعد ترجمه شده است و ذیل تمام صفحات را امضاء و آنها را منگنه یا پلمپ نماید و بین امضاء مترجم و متن ترجمه شده نباید فاصله باشد .
تبصره – مترجم رسمی باید در نگهداری اوراق مخصوص ترجمه که با قید شماره و ترتیب در اختیار وی قرار می گیرد نهایت دقت را نماید اوراق مذکور نباید به صورت سفید مهر و امضاء شده در اختیار دیگران قرار گیرد و چنانچه هنگام استفاده اوراق مذکور مخدوش و غیرقابل استفاده گردد باید در محل مطمئن تا سه سال آن را نگهداری نماید .
2- گواهی مطابقت رونوشت و فتوکپی با اصل اسناد خارجی باید ذیل اوراق مورد گواهی به عمل آید و در صورت تعدد صفحات ، ذیل هر صفحه گواهی و امضاء و به ترتیب بند « یک » با ذکر تعداد و منضمات منگنه یا پلمپ شود .
3- ( اصلاحی 8/9/1384 )- مترجم رسمی موظف است تصویری از اصل سند را به انضمام یک نسخه تأیید شده از ترجمه آن برای بایگانی خود تهیه و تا سه سال نگهداری نماید و در صورت مطالبه اداره امور مترجمان رسمی یا سایر مراجع ذی صلاح آن را ارائه دهد .
ماده 41 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – مترجمی رسمی نمی تواند از قبول کاری که از طرف اداره امور مترجمان رسمی یا دادگستری محل به او ارجاع می شود بدون عذر موجه خودداری کند و یا آن را به تأخیر بیندازد . وقت لازم برای ترجمه اسناد و مدارک عنداللزوم از طرف اداره امور مترجمان رسمی یا دادگستری محل تعیین خواهد شد .
ماده 42 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – در صورتی که مترجم رسمی به لحاظ بیماری یا مأموریت یا هر علت دیگری قادر به انجام کار ترجمه نباشد باید به فوریت مراتب را به اداره امور مترجمان رسمی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها به متقاضی اعلام نماید و هرگاه اسناد و اوراق برای ترجمه نزد او باشد این اسناد و اوراق را سریعاً مسترد نماید .
ماده 43 – با دعوت کتبی مقام صلاحیتدار مترجم رسمی مکلف است در محل مقرر حاضر شود مگر اینکه عذر موجهی داشته باشد و در صورت امکان باید عذر خود را قبلاً به اطلاع آن مقام برساند .
ماده 44 - مترجم رسمی باید ضمن رعایت امانت تمام اظهارات و مندرجات اسناد و مدارک و اوراق را که برای ترجمه به او داده می شود جزء به جزء و کلمه به کلمه به نحوی که از لحاظ مضمون و مفهوم کاملاً با اصل برابر باشد ترجمه نماید و حق ندارد چیزی را حذف و یا اضافه کند و در صورتی که سند مخدوش باشد مراتب را در ترجمه و برگ رسیدی که به صاحب سند می دهد قید کند .
تبصره 1 – مترجم رسمی می تواند ترجمه رسمی اسناد را با ذکر نام مترجم و تاریخ ترجمه سند به زبان دیگری ترجمه رسمی نماید .
تبصره 2 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – در مورد اسناد رسمی تشخیص مواردی که ترجمه آنها ضرورتی ندارد با اداره امور مترجمان رسمی است و رعایت دستورات اداره مذکور در این مورد برای مترجم الزامی است .
تبصره 3- ترجمه فاکس و تلکس که صحت متن آن توسط دستگاه مربوطه تعیین شده باشد بلااشکال است .
تبصره 4 – مترجم موظف است تصویر اصل سند را به متن ترجمه شده ضمیمه و پلمپ نماید .
ماده 45 – مترجم رسمی مسئوول حفظ و مراقبت از اسنادی است که برای ترجمه به او سپرده می شود و موظف است اسناد را به همان صورتی که تحویل گرفته مسترد دارد .

ب – مقررات انتظامی
ماده 46 ( اصلاحی 8/9/1384 ) –هرگاه اشتباه مترجم رسمی به تصدیق دونفر از مترجمین رسمی دیگر به انتخاب اداره امور مترجمان رسمی در امر ترجمه محرز شود و خسارتی بابت وجه تمبر و تصدیق امضاء و سایر هزینه های مربوط به امر ترجمه متوجه صاحب سند گردد مترجم موظف است با اخطار اداره امور مترجمان رسمی در جبران خسارت وارده یا جلب رضایت صاحب سند اقدام کند در غیر این صورت توسط اداره امور مترجمان رسمی تحت تعقیب انتظامی قرار خواهد گرفت .
تبصره - در این خصوص و ماده ( 43 ) در صورت احراز عمد مترجم رسمی چنانچه عمل وی مطابق با ماده ( 28 ) قانون راجع به کارشناسان رسمی مصوب 23/11/1317 باشد قابل تعقیب کیفری خواهد بود .
ماده 47 ( اصلاحی 8/9/1384 ) –مرجع تعقیب انتظامی مترجم رسمی اداره امور مترجمان رسمی است و همین که از تخلف مترجم در تهران و سایر شهرستانها رأساً یا حسب اعلام مراجع رسمی یا شکایت اشخاص اطلاع حاصل نماید مکلف است تقاضای تعقیب وی را از هیأت رسیدگی به تخلفات انتظامی که محل تشکیل آن در اداره امور مترجمان رسمی خواهد بود درخواست نماید .
تبصره ( اصلاحی 8/9/1384 ) – دفتر اداره امور مترجمان رسمی عهده دار امور دفتری هیأت رسیدگی به تخلفات انتظامی نیز خواهد بود .
ماده 48 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – اداره امور مترجمان رسمی در هر رشته از زبانهائی که برای آنها مترجم رسمی وجود دارد 2 نفر را به عنوان اعضاء هیأت رسیدگی به تخلفات انتظامی به معاونت حقوقی و توسعه قضائی قوه قضائیه معرفی می نماید که پس از تصویب رئیس قوه قوضائیه رسماً به این سمت منصوب خواهند شد .
ماده 49 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – دفتر همزمان با تسلیم درخواست رسیدگی اداره امور مترجمان رسمی برای تعقیب مترجم رسمی به مرجع انتظامی شکایت اداره امور مترجمان رسمی را به مترجم ابلاغ و وی می تواند ظرف مدت 20 روز از تاریخ ابلاغ پاسخ خود را به دفتر ارسال یا تسلیم نماید .
ماده 50 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – دفتر با وصول پاسخ یا عدم وصول آن ظرف مهلت مقرره مراتب را به مرجع انتظامی گزارش و مرجع مذکور با دعوت از نماینده اداره امور مترجمان رسمی و مترجم رسمی مورد تعقیب رسیدگی خواهد نمود . عدم حضور مترجم رسمی یا نماینده اداره امور مترجمان رسمی مانع رسیدگی به مورد یا موارد تخلف نخواهد بود .
ماده 51 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – معاونت حقوقی و توسعه قضائی می تواند همین که از سوء رفتار و اخلاق مترجم رسمی مطلع شد و یا اینکه نامبرده را فاقد یکی از شرائط بندهای « ج » الی « ز » ماده ( 13 ) این قانون تخشخیص داد امر به تعقیب انتظامی او بدهد و همچنین در مواردی که اشتغال او را به مترجمی منافی با حیثیت مترجمی رسمی تشخیص داد تقاضای تعلیق وی را از شغل مترجمی از هیأت رسیدگی به تخلفات انتظامی می نماید . تعلیق مترجم رسمی موکول به رأی هیأت رسیدگی به تخلفات انتظامی خواهد بود . ماده 52 - چنانچه مترجم رسمی به اتهام ارتکاب بزهی تحت پیگرد مراجع انتظامی قرار گیرد و عمل ارتکابی به تشخیص مرجع انتظامی مغایر با شئوون مترجم رسمی باشد از سمت مترجمی رسمی معلق خواهد شد ودر صورت صدور رأی قطعی برائت یا منع پیگرد یا موقوفی تعقیب رفع تعلیق به عمل خواهد آمد . چنانچه درباره متهم قرار تعلیق تعقیب کیفری یا حکم به تعلیق اجراء مجازات صادر شود ، رفع تعلیق وی با مرجع انتظامی خواهد بود .

فصل چهارم – حق الزحمه مترجم

ماده 53 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – حق الزحمه مترجم رسمی به قرار زیر است :
1 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – برای ترجمه از زبان بیگانه به فارسی و بالعکس هر کلمه 160 ( یکصد و شصت ) ریال .
2 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – برای ترجمه های فوری هرکلمه 240 ( دویست و چهل ) ریال .
3 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – برای ترجمه کلمات مشکل تخصصی و فنی غیرفوری از زبان بیگانه به فارسی یا بالعکس و به تناسب تعداد کلمات فنی و تخصصی هرکلمه از 200 ( دویست ) ریال تا 320 ( سیصد و بیست ) ریال .
4 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – برای ترجمه کلمات مشکل تخصصی و فنی فوری از زبان بیگانه به فارسی و بالعکس هرکلمه 240 ( دویست و چهل ) ریال تا 360 ( سیصد و شصت ) ریال به تشخیص اداره امور مترجمان رسمی یا دادگستری محل .
5 - کلمات مرکب از قبیل کتابخانه و دهکده یک کلمه محسوب می شود .
6- حروف ربط و اضافه یک کلمه محسوب می شود .
7- در ترجمه اعداد تا 5 رقم مستقل یک کلمه به شمار می رود .
8 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – هر صفحه از نسخ اضافی 3000 ( سه هزار ) ریال و بابت حق امضاء مترجم برای هر صفحه از نسخ اضافی 2000 ( دو هزار ) ریال .
9 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – حق الزحمه گواهی مطابقت رونوشت سند با اصل که طبق ماده ( 75 ) قانون آین دادرسی دادگاه ههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به وسیله مترجم رسمی انجام می شود هر صفحه 2500 ( دو هزار و پانصد ) ریال است .
10 ( اصلاحی 26/3/1383 اداره امور مترجمان رسمی قوه قضائیه ) – حق الزحمه مترجم برای ترجمه شفاهی تا یکساعت ( 000/100) یکصد هزار ریال و مازاد بر یک ساعت برای هر ساعت اضافی سی هزار ریال ( 000/30 ) خواهد بود که متقاضی باید قبل از تشکیل جلسه حداقل حق الزحمه را به طور علی الحساب در صندوق دادگستری تودیع و قبض آن را ارائه نماید .
11- هزینه سفر مترجمان رسمی بر طبق تعرفه کارشناسان رسمی دادگستری مندرج در آیین نامه مربوطه و اصلاحات بعدی خواهد بود .
12- پول تمبر ترجمه و نسخ اضافی و هزینه پلمپ به عهده متقاضی است .
ماده 54 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – در صورت اقتضاء از طرف اداره امور مترجمان رسمی در خردادماه هرسال کمیسیونی مرکب از رئیس یا معاون اداره امور مترجمان رسمی و نماینده معاونت حقوقی و توسعه قضائی رئیس قوه قضائیه و 2 نفر مترجم رسمی به انتخاب اداره امور مترجمان رسمی تشکیل و با توجه به افزایش یا کاهش هزینه زندگی نسبت به تعدیل حق الزحمه ترجمه رسمی مندرج در ماده ( 53 ) آیین نامه اقدام خواهد شد .
تبصره ( الحاقی 25/4/1382 ) – در صورتی که قاضی تعیین شده از شهرستان مربوطه منتقل ، بازنشسته و یا به هر علتی از خدمت منفصل شود یا حضور نداشته باشد ، تا تعیین قاضی دیگر یا حضور وی ، وظیفه مزبور به عهده رئیس حوزه قضائی و در غیاب وی به عهده معاون حقوقی و توسعه قضائی او خواهد بود .
ماده 55 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – امضاء مترجم ذیل ترجمه یا رونوشت یا فتوکپی اسناد و اوراق در مرکز به وسیله اداره امور مترجمان رسمی و در شهرستان ها به وسیله یکی از قضات دادگستری محل که به پیشنهاد اداره امور مترجمان رسمی و تصویب معاونت حقوقی و توسعه قضائی تعیین خواهد شد تصدیق و به مبلغ مقرر قانونی تمبر الصاق می شود .
ماده 56 ( اصلاحی 8/9/1384 ) – در صورت تعلیق یا انفصال یا غیبت طولانی یا حجر یا بیماری طولانی یا فوت مترجم رسمی بنا به تقاضای اداره امور مترجمان رسمی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها برگها و اسناد و دفاتر راجع به امور ترجمه جمع آوری و به اداره امور مترجمان رسمی یا دادگستری محل ارسال می گردد در صورتی که بین آنها اشیاء یا اسنادی متعلق به مردم باشد در قبال اخذ رسید به صاحبان آنها مسترد شود .
ماده 57 – از تاریخ قابل اجراء شدن این آیین نامه ، کلیه آیین نامه های مربوط به مترجمان رسمی ملغی است .
ماده 58 – این آیین نامه 15 روز پس از درج در روزنامه رسمی قابل ارجاء است .
ماده 59– این آیین نامه در 58 ماده و 18 تبصره تعیین می شود .
- این آیین نامه اصلاحی در مورد شرکت کنندگان در امتحانات 20/6/1384 هم قابل اجراء است . ( بند 9 آیین نامه اصلاحی 8/9/1384 )